Tora Bilgisi

Yeremya 31:31-34’te sözü edilen yeni antlaşma nedir?

Yeni Antlaşma

 

İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor, diyor RAB. Atalarını Mısır’dan çıkarmak için ellerinden tuttuğum gün onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek. Onların kocası olmama karşın, bozdular o antlaşmamı, diyor RAB. Ama o günlerden sonra İsrail halkıyla yapacağım antlaşma şudur, diyor RAB, Yasamı içlerine yerleştirecek, yüreklerine yazacağım. Ben onların Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacak. Bundan böyle kimse komşusunu ya da kardeşini, ‘RAB’bi tanıyın’ diye eğitmeyecek. Çünkü küçük büyük hepsi tanıyacak beni, diyor RAB. Çünkü suçlarını bağışlayacağım, günahlarını artık anmayacağım. (Yeremya 31:31-34)

 

 

Hristiyan İncili ve Hristiyanlar, bu ayetin ‘İsa’nın kanı ile yürürlüğe giren yeni antlaşma’yı önceden bildiren bir peygamberlik olduğunu iddia ederler;

 

 

Eğer o ilk antlaşma kusursuz olsaydı, ikincisine gerek duyulmazdı. Oysa halkını kusurlu bulan Tanrı şöyle diyor: İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor, diyor Rab. Atalarını Mısır’dan çıkarmak için ellerinden tuttuğum gün onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek. Çünkü onlar antlaşmama bağlı kalmadılar, ben de onlardan yüz çevirdim, diyor Rab. O günlerden sonra İsrail halkıyla yapacağım antlaşma şudur diyor Rab, yasalarımı zihinlerine işleyeceğim, yüreklerine yazacağım. Ben onların Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacak. Hiç kimse yurttaşını, kardeşini, Rab’bi tanı diye eğitmeyecek. Çünkü küçük büyük hepsi tanıyacak beni. Çünkü suçlarını bağışlayacağım, günahlarını artık anmayacağım. Tanrı, “yeni bir antlaşma” demekle ilkini eskimiş saymıştır. Eskiyip köhneleşense çok geçmeden yok olur. (İbraniler 8:7-13)

 

Bu nedenle, çağrılmış olanların vaat edilen sonsuz mirası almaları için Mesih yeni antlaşmanın aracısı oldu. Kendisi onları ilk antlaşma zamanında işledikleri suçlardan kurtarmak için fidye olarak öldü. (İbraniler 9:15)

 

Çünkü bu benim kanımdır, günahların bağışlanması için birçokları uğruna akıtılan antlaşma kanıdır. (Matta 26:28)

 

Aynı şekilde, yemekten sonra kâseyi alıp şöyle dedi: Bu kâse, sizin uğrunuza akıtılan kanımla gerçekleşen yeni antlaşmadır. (Luka 22:20)

 

O bizi yazılı yasaya değil, Ruh’a dayalı yeni bir antlaşmanın hizmetkârları olmaya yeterli kıldı. Yazılı yasa öldürür, Ruh ise yaşatır. (2. Korintliler 3:6)

 

 

Hristiyan İncili ve Hristiyanlar, yine bizi şaşırtmamaktadırlar. Yahudi Kutsal Kitabı’ndan bir ayet seçip onu çarpıtarak kendi doktrinini desteklemeye çalışmaktadırlar.

 

Yeremya 31:31 ayetini, orijinal İbranice metni ve transliterasyonu ile birlikte inceleyelim;

 

הִנֵּ֛ה יָמִ֥ים בָּאִ֖ים נְאֻם־יְהוָ֑ה וְכָרַתִּ֗י אֶת־בֵּ֧ית יִשְׂרָאֵ֛ל וְאֶת־בֵּ֥ית יְהוּדָ֖ה בְּרִ֥ית חֲדָשָֽׁה

 

hinnē yāmîm bāʾîm nʾm-adonay wĕkārattî ʾet-bêt yiśrāʾēl wĕʾet-bêt yĕhûdâ bĕrît ḥădāšâ

 

 

“bĕrît” kelimesi, yeni bir Yasa, yeni bir kurtuluş yolu anlamına gelmez.  “bĕrît” kelimesi, antlaşma, söz, vaat anlamlarına gelir.

 

 

Ben de Yakup’la, İshak’la, İbrahim’le yaptığım antlaşmayı ve onlara söz verdiğim ülkeyi anımsayacağım. (Levililer 26:42)

 

וְזָכַרְתִּ֖י אֶת־בְּרִיתִ֣י יַעֲקֹ֑וב וְאַף֩ אֶת־בְּרִיתִ֨י יִצְחָ֜ק וְאַ֨ף אֶת־בְּרִיתִ֧י אַבְרָהָ֛ם אֶזְכֹּ֖ר וְהָאָ֥רֶץ אֶזְכֹּֽר

 

wĕzākartî ʾet-bĕrîtî yaʿăqōwb wĕʾap ʾet-bĕrîtî yiṣḥāq wĕʾap ʾet-bĕrîtî ʾabrāhām ʾezkōr wĕhāʾāreṣ ʾezkōr

 

 

Ayrıca, “et-bêt yiśrāʾēl wĕʾet-bêt yĕhûdâ” ifadesi, “İsrail eviyle ve Yahuda eviyle” anlamına gelir.

 

 

Yeremya 31:31-34’te sözü edilen yeni antlaşma nedir?

 

 

Yeremya 31. bölüm, Mesih dönemini anlatmaktadır. Ayeti bağlamı içerisinde incelersek, söz konusu antlaşmanın ne olduğunu rahatlıkla anlayabiliriz.

 

 

“O zaman” diyor RAB, “Bütün İsrail boylarının Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacaklar.” RAB diyor ki, “Kılıçtan kaçıp kurtulan halk çölde lütuf buldu. Ben İsrail’i rahata kavuşturmaya gelirken, ona uzaktan görünüp şöyle dedim: Seni sonsuz bir sevgiyle sevdim, Bu nedenle sevecenlikle seni kendime çektim. Seni yeniden bina edeceğim, Yeniden bina edileceksin, ey erden kız İsrail! Yine teflerini alacak, sevinçle coşup oynayanlara katılacaksın. Samiriye dağlarında yine bağ dikeceksin; bağ dikenler üzümünü yiyecekler. Efrayim’in dağlık bölgesindeki bekçilerin, ‘Haydi, Siyon’a, Tanrımız RAB’be çıkalım’ diye bağıracakları bir gün var.” RAB diyor ki, “Yakup için sevinçle haykırın! Ulusların başı olan için bağırın! Övgülerinizi duyurun! ‘Ya RAB, halkını, İsrail’den sağ kalanları kurtar’ deyin. İşte, onları kuzey ülkesinden geri getirmek üzereyim; onları dünyanın dört bucağından toplayacağım. Aralarında kör, topal, gebe kadın da, doğuran kadın da olacak. Büyük bir topluluk olarak buraya dönecekler. Ağlaya ağlaya gelecekler, benden yardım dileyenleri geri getireceğim. Akarsular boyunca tökezlemeyecekleri Düz bir yolda yürüteceğim onları. Çünkü ben İsrail’in babasıyım, Efrayim de ilk oğlumdur. “RAB’bin sözünü dinleyin, ey uluslar! Uzaktaki kıyılara duyurun: ‘İsrail’i dağıtan onu toplayacak, sürüsünü kollayan çoban gibi kollayacak onu’ deyin. Çünkü RAB Yakup’u kurtaracak, onu kendisinden güçlü olanın elinden özgür kılacak. Siyon’un yüksek tepelerine gelip sevinçle haykıracaklar. RAB’bin verdiği iyilikler karşısında – tahıl, yeni şarap, zeytinyağı, Davar ve sığır yavruları karşısında – yüzleri sevinçle parlayacak. Sulanmış bahçe gibi olacak, bir daha solmayacaklar. O zaman erden kızlar, genç yaşlı erkekler hep birlikte oynayıp sevinecek. Yaslarını coşkuya çevirecek, Üzüntülerini avutup onları sevindireceğim. Kâhinleri bol yiyecekle doyuracağım, halkım iyiliklerimle doyacak” diyor RAB. RAB diyor ki, “Rama’da bir ses duyuldu, Ağlayış ve acı feryat sesleri! Çocukları için ağlayan Rahel avutulmak istemiyor. Çünkü onlar yok artık!” RAB diyor ki, “Sesini ağlamaktan, gözlerini yaş dökmekten alıkoy. Çünkü verdiğin emek ödüllendirilecek” diyor RAB. “Halkım düşman ülkesinden geri dönecek. Geleceğin için umut var” diyor RAB. “Çocukların yurtlarına dönecekler. (Yeremya 31:1-17)

 

 

Mesih döneminde, Tanrı, dünyanın dört bir yanına dağılmış olan sürgün İsrail halkını tekrardan vaadedilmiş topraklara, İsrail ülkesine getirecek ve İsrail halkı tek bir krallık olacak;

 

 

O gün Rab, Asur’dan, Mısır, Patros, Kûş, Elam, Şinar, Hama ve deniz kıyılarından halkının sağ kalanlarını kurtarmak için ikinci kez elini uzatacak. Uluslar için sancak kaldıracak, sürgün İsrailliler’i toplayacak, dağılmış Yahudalılar’ı dünyanın dört bucağından bir araya getirecek. (Yeşaya 11:11-12)

 

Onlara de ki, ‘Egemen RAB şöyle diyor: İsrailliler’i gittikleri ulusların içinden alacağım. Onları her yerden toplayıp ülkelerine geri getireceğim. Onları ülkede, İsrail dağları üzerinde tek bir ulus yapacağım. Hepsinin tek kralı olacak. Artık iki ayrı ulus olmayacaklar, iki krallığa bölünmeyecekler. (Hezekiel 37:21-22)

 

 

Mesih döneminde, İsrail halkı, sürgünden dönüp İsrail ülkesine yerleştikten sonra, Tanrı, onlarla yeni bir antlaşma yapacak;

 

 

İsrail eviyle ve Yahuda eviyle yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor, diyor RAB. Atalarını Mısır’dan çıkarmak için ellerinden tuttuğum gün onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek. Onların kocası olmama karşın, bozdular o antlaşmamı, diyor RAB. Ama o günlerden sonra İsrail halkıyla yapacağım antlaşma şudur, diyor RAB, Yasamı içlerine yerleştirecek, yüreklerine yazacağım. Ben onların Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacak. Bundan böyle kimse komşusunu ya da kardeşini, ‘RAB’bi tanıyın’ diye eğitmeyecek. Çünkü küçük büyük hepsi tanıyacak beni, diyor RAB. Çünkü suçlarını bağışlayacağım, günahlarını artık anmayacağım. (Yeremya 31:31-34)

 

 

Ayete göre, Tanrı, tüm insanlarla değil, “İsrail ve Yahuda eviyle” bir antlaşma yapacağım demektedir.  

 

 

Tanrı, “Atalarını Mısır’dan çıkarmak için ellerinden tuttuğum gün onlarla yaptığım antlaşmaya benzemeyecek.” demektedir. Tanrı burada hangi antlaşmadan söz etmektedir?

 

 

Bugün size bildirdiğim buyrukların tümüne uyun ki, güçlü olasınız, mülk edinmek üzere Şeria Irmağı’ndan geçip ülkeyi ele geçiresiniz. RAB’bin ant içerek atalarınıza ve soylarına söz verdiği süt ve bal akan ülkede ömrünüz uzun olsun. (Yasa’nın Tekrarı 11:8)

 

 

Tanrı’nın, “Atalarını Mısır’dan çıkarmak için ellerinden tuttuğum gün onlarla yaptığım antlaşma”  derken kastettiği antlaşma Tora’nın kendisi değildir.

 

Antlaşma, Tora’nın buyruklarına uyma karşılığında vaadedilmiş topraklarda, İsrail ülkesinde yaşamaktır.

 

 

Tanrı, “Onların kocası olmama karşın, bozdular o antlaşmamı” demektedir. İsrail halkı, Tora’nın buyruklarına uymayarak antlaşmayı bozdu. Buna karşılık ne oldu peki?

 

 

Vaadedilmiş topraklardan, İsrail ülkesinden sürgüne gönderildiler.

 

 

Tanrı, diyor ki;

 

 

“Ama o günlerden sonra İsrail halkıyla yapacağım antlaşma şudur, diyor RAB, Yasamı içlerine yerleştirecek, yüreklerine yazacağım. Ben onların Tanrısı olacağım, onlar da benim halkım olacak. Bundan böyle kimse komşusunu ya da kardeşini, ‘RAB’bi tanıyın’ diye eğitmeyecek. Çünkü küçük büyük hepsi tanıyacak beni, diyor RAB ”

 

 

Mesih döneminde, Tanrı, Tora’yı, İsrail halkının içlerine yerleştirecek ve yüreklerine yazacak. Böylece, İsrail halkı, Tora’da yer alan buyrukları uygulayacaklar;

 

 

Kulum Davut onların kralı olacak, hepsinin tek çobanı olacak. Buyruklarımı izleyecek, kurallarıma uyacak, onları uygulayacaklar. Kulum Yakup’a verdiğim, atalarınızın yaşadığı ülkeye yerleşecekler. Kendileri, çocukları, çocuklarının çocukları sonsuza dek orada yaşayacaklar. Kulum Davut da sonsuza dek onların önderi olacak. (Hezekiel 37:24-25)

 

 

İsrail halkı, Tora’da yer alan buyrukları uygulayacakları için, sonsuza dek İsrail ülkesinde yaşayacak ve bir daha sürgüne gitmeyecek. Tanrı’nın, “İsrail halkıyla ve Yahuda halkıyla yeni bir antlaşma yapacağım günler geliyor” derken, sözünü ettiği antlaşma budur.

 

 

Artık insanların, ‘İsrail halkını Mısır’dan çıkaran RAB’bin varlığı hakkı için’ demeyecekleri günler geliyor” diyor RAB. “Bunun yerine, ‘İsrail soyunu kuzey ülkesinden ve sürdüğü bütün öbür ülkelerden geri getiren RAB’bin varlığı hakkı için’ diyecekler. Böylece kendi topraklarında yaşayacaklar.” (Yeremya 23:7-8)

 

 

Aynı antlaşmadan Hezekiel peygamber de söz etmektedir;

 

 

Onlarla esenlik antlaşması yapacağım. Bu onlarla sonsuza dek geçerli bir antlaşma olacak. Onları yeniden oraya yerleştirip sayıca çoğaltacağım. Tapınağımı sonsuza dek onların ortasına kuracağım. (Hezekiel 37:26)

 

 

Görüldüğü üzere, söz konusu yeni antlaşmanın, Mesih’in kanı ile, yeni bir Yasa veya kurtuluş planı ile hiçbir ilgisi bulunmamaktadır.

 

 

Üstelik, İbraniler’in yazarı, İbraniler 8:9’da, Yeremya 31:32’den alıntı yaparken ayette yer alan ‘onların kocası olmama karşın’ kısmını ‘ben de onlardan yüz çevirdim’ şeklinde değiştirmiştir. Kontrol edebilirsiniz.

 

 

 

 

Tanrınız Aşem’in ardından yürüyün ve [yalnız] O’ndan çekinin, O’nun emirlerini gözetin ve O’nun Sözü’nü dinleyin, O’na ibadet edin ve O’na yapışın. (Yasa’nın Tekrarı 13:5)

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir