Tora Bilgisi

Yeşaya 53. bölümde sözü edilen kul kimdir? [1]

Yahudi Kutsal Kitabı’nda Hristiyanlar tarafından en çok suistimal edilen bölüm Yeşaya 53. bölümdür.

 

Mesih dönemi ile ilgili peygamberliklerin [savaşların sona ermesi ve dünya barışı, sürgün İsrail halkının ülkelerine dönüşü, üçüncü ve ebedi tapınağın inşası ve kurbanların geri gelişi, tüm insanların tek gerçek Tanrı’ya inanması, ölülerin dirilişi vb.] gerçekleşmediğini bilen İncil yazarları, Yahudi Kutsal Kitabı’ndan Mesih ile ilgisi olmayan ayetleri çarpıtarak İsa tarafından gerçekleştirilmiş gibi sunmak zorunda kalmışlardır.

 

Gerçekten Mesih ile ilgili peygamberliklerin de üstesinden gelebilmek için de ‘ikinci geliş’ doktrinini üretmişlerdir.

 

İsa, Mesih ile ilgili peygamberlikleri yerine getirememiş ve Romalılar tarafından infaz edilmişti. Bunu kabullenemeyen takipçileri ise – böyle olması gerekiyordu – düşüncesiyle gözlerine kestirdikleri Yeşaya 53. bölümü suistimal etmişlerdir. İddialarına göre Yeşaya 53. bölümde yer alan kul, acı çekecek olan Mesih, yani İsa’dır.

 

Öncelikle şunu belirtmek gerekir ki, ellerimizdeki kutsal kitap bölümlendirmeleri insanlar tarafından yapılmıştır. Yeşaya peygamber kitabını yazarken, birinci bölüm, ikinci bölüm şeklinde yazmamıştır. Ölü Deniz Yazmaları’na bakıldığı zaman da böyle bir bölümlendirme ile karşılaşmıyoruz.

 

Hristiyan İncili’ndeki Yeşaya bölümlendirmesi hatalıdır. Yeşaya kitabında dört adet ‘Kul Ezgisi’ bulunmaktadır. Yeşaya 53, bu ezgilerin sonuncusudur ve 53:1’den değil 52:13’ten başlar. Bu nedenle, söz konusu bölümü ele alırken 52:13’ten başlamamız gerekir.

 

Bakın, kulum başarılı olacak; üstün olacak, el üstünde tutulup alabildiğine yüceltilecek. (Yeşaya 52:13)

הִנֵּ֥ה יַשְׂכִּ֖יל עַבְדִּ֑י יָר֧וּם וְנִשָּׂ֛א וְגָבַ֖הּ מְאֹֽד

hinneh yaskil avdi yarum wenissa wegavah me’od

 

 

Bu ayette konuşan Tanrı’dır.

 

Hristiyanların fikrine göre bu ayette Tanrı’nın sözünü ettiği kul İsa’dır. Ancak biz insanların fikirleri ile ilgilenmiyoruz. Bizim için tek bir kişinin fikri önemlidir; Tanrı! Tanrı’nın fikrini ise ancak Yahudi Kutsal Kitabı’na bakarak öğrenebiliriz.

 

Eğer Yahudi Kutsal Kitabı’nda bir bölümü ya da ayeti bağlamından kopartarak, öncesini ve sonrasını göz ardı ederek okursanız elbette muğlak hale gelir ve sizi yanlış sonuca götürebilir. Yeşaya peygamber, dördüncü kul ezgisini yazarken önceki bölümleri okuyacağımızı varsayarak yazıyordu. Bu nedenle, Tanrı’nın söz ettiği kulun ki olduğunu öğrenmenin tek yolu, önceki ayetlerde sözü edilen kulun kim olduğuna bakmaktır.

 

Ama sen, ey kulum İsrail, seçtiğim Yakup soyu, dostum İbrahim’in torunları! Sizleri dünyanın dört bucağından topladım, en uzak yerlerden çağırdım. Dedim ki, ‘Sen kulumsun, seni seçtim, seni reddetmedim. (Yeşaya 41:8-9)

וְאַתָּה֙ יִשְׂרָאֵ֣ל עַבְדִּ֔י יַעֲקֹ֖ב אֲשֶׁ֣ר בְּחַרְתִּ֑יךָ זֶ֖רַע אַבְרָהָ֥ם אֹהֲבִֽי׃ אֲשֶׁ֤ר הֶחֱזַקְתִּ֙יךָ֙ מִקְצֹ֣ות הָאָ֔רֶץ וּמֵאֲצִילֶ֖יהָ קְרָאתִ֑יךָ וָאֹ֤מַר לְךָ֙ עַבְדִּי־אַ֔תָּה בְּחַרְתִּ֖יךָ וְלֹ֥א מְאַסְתִּֽיךָ

we’attah yisra’el avdi ya’aqov asher bechartikha zera’ avraham ohavi. asher hechezaqtikha miqtsowth ha’arets ume’atsileiha qerathikha wa’omar lekha avdi-attah bechartikha welo me’astikha.

 

 

Tanıklarım sizlersiniz, diyor RAB, seçtiğim kul sizsiniz. Öyle ki beni tanıyıp bana güvenesiniz, benim O olduğumu anlayasınız. Benden önce bir tanrı olmadı, benden sonra da olmayacak. (Yeşaya 43:10)

 אַתֶּ֤ם עֵדַי֙ נְאֻם־יְהוָ֔ה וְעַבְדִּ֖י אֲשֶׁ֣ר בָּחָ֑רְתִּי לְמַ֣עַן תֵּ֠דְעוּ וְתַאֲמִ֨ינוּ לִ֤י וְתָבִ֙ינוּ֙ כִּֽי־אֲנִ֣י ה֔וּא לְפָנַי֙ לֹא־נֹ֣וצַר אֵ֔ל וְאַחֲרַ֖י לֹ֥א יִהְיֶֽה

attem eday n’m-adonay we’avdi asher bacharti lema’an tede’u wetha’aminu li wethavinu ki-ani hu lephanay lo-nowtsar el we’acharai lo yihyeh.

 

 

Şimdi, ey kulum Yakup soyu, seçtiğim İsrail halkı, dinle! Seni yaratan, rahimde sana biçim veren, sana yardım edecek olan RAB şöyle diyor: ‘Korkma, ey kulum Yakup soyu, ey seçtiğim Yeşurun! (Yeşaya 44:1-2)

וְעַתָּ֥ה שְׁמַ֖ע יַעֲקֹ֣ב עַבְדִּ֑י וְיִשְׂרָאֵ֖ל בָּחַ֥רְתִּי בֹֽו׃ כֹּה־אָמַ֨ר יְהוָ֥ה עֹשֶׂ֛ךָ וְיֹצֶרְךָ֥ מִבֶּ֖טֶן יַעְזְרֶ֑ךָּ אַל־תִּירָא֙ עַבְדִּ֣י יַֽעֲקֹ֔ב וִישֻׁר֖וּן בָּחַ֥רְתִּי בֹֽו

attah shema’ ya’aqov avdi weyisra’el bacharti vow. koh-amar adonay osekha weyotserkha mibbeten ya’zerekka al-tira’ avdi ya’aqov wishurun bacharti vow.

 

Ey Yakup soyu, ey İsrail, söylediklerimi anımsayın, çünkü kulumsunuz. Size ben biçim verdim, kulumsunuz; seni unutmam, ey İsrail. (Yeşaya 44:21)

זְכָר־אֵ֣לֶּה יַעֲקֹ֔ב וְיִשְׂרָאֵ֖ל כִּ֣י עַבְדִּי־אָ֑תָּה יְצַרְתִּ֤יךָ עֶֽבֶד־לִי֙ אַ֔תָּה יִשְׂרָאֵ֖ל לֹ֥א תִנָּשֵֽׁנִי

zekhor-elleh ya’aqov weyisra’el ki avdi-attah yetsartikha eved-liy attah yisra’el lo thinnasheni.

 

Sen beni tanımadığın halde kulum Yakup soyu ve seçtiğim İsrail uğruna seni adınla çağırıp onurlu bir unvan vereceğim. (Yeşaya 45:4)

לְמַ֙עַן֙ עַבְדִּ֣י יַעֲקֹ֔ב וְיִשְׂרָאֵ֖ל בְּחִירִ֑י וָאֶקְרָ֤א לְךָ֙ בִּשְׁמֶ֔ךָ אֲכַנְּךָ֖ וְלֹ֥א יְדַעְתָּֽנִי

lema’an avdi ya’aqov weyisra’el bechiri wa’eqra lekha bishmekha akhannekha welo yeda’tani

 

Babil’den çıkın, Kildaniler’den kaçın, sevinç çığlıklarıyla ilan edin bunu, haberini duyurun, dünyanın dört bucağına yayın. “RAB, kulu Yakup soyunu kurtardı” deyin. (Yeşaya 48:20)

 צְא֣וּ מִבָּבֶל֮ בִּרְח֣וּ מִכַּשְׂדִּים֒ בְּקֹ֣ול רִנָּ֗ה הַגִּ֤ידוּ הַשְׁמִ֙יעוּ֙ זֹ֔את הֹוצִיא֖וּהָ עַד־קְצֵ֣ה הָאָ֑רֶץ אִמְר֕וּ גָּאַ֥ל יְהוָ֖ה עַבְדֹּ֥ו יַעֲקֹֽב

tse’u mibbavel birchu mikkasdim beqowl rinnah haggidu hashmi’u zoth howtsi’uha ad-qetseh ha’arets imru ga’al adonay avdow ya’aqov

 

Bana, “Kulumsun, ey İsrail, görkemimi senin aracılığınla göstereceğim” dedi. (Yeşaya 49:3)

 וַיֹּ֥אמֶר לִ֖י עַבְדִּי־אָ֑תָּה יִשְׂרָאֵ֕ל אֲשֶׁר־בְּךָ֖ אֶתְפָּאָֽר

wayyomer li avdi-attah yisra’el asher-bekha ethpa’ar

 

 

Yeşaya 52:13 – 53:12 ayetlerinde sözü edilen kul, “Yakup soyu, İsrail halkı”dır.

 

Ancak, Tanrı, antlaşmasına sadık, buyruklarına uyan, doğru kalan Yakup soyundan, İsrail halkından söz etmektedir.

 

Şimdi sözümü dikkatle dinler, antlaşmama uyarsanız, bütün uluslar içinde öz halkım olursunuz. Çünkü yeryüzünün tümü benimdir. (Mısır’dan Çıkış 19:5)

 

Tanrı’nın gözünde kimler doğru kişilerdir?

 

Kurallarımı izler, İlkelerimi özenle uygular. İşte böyle biri doğru kişidir. O yaşayacaktır. Egemen RAB böyle diyor. (Hezekiel 18:9)

 

Yeşaya peygamberin, Yeşaya 52:13 – 53:12 ayetlerinde, “daha önce hiç sözünü etmediği, tanıtmadığı, gizemli bir kul” hakkında yazdığını düşünmek elbette ki anlamsızdır.

Peki neden burada tekil ifadeyle bir kuldan söz ediliyor?

 

Bu, Yahudi Kutsal Kitabı’nda sık kullanılan bir ifade biçimidir ve ayrıca unutmayalım ki bu bir ezgi yani şiirdir ve bu nedenle metaforik anlatımlar içerir.

 

Yahudi Kutsal Kitabı’nda, İsrail halkı için, sıklıkla “tekil” ifadeler kullanılır:

 

“Tanıklarım sizlersiniz” [attem eday – çoğul] diyor RAB, seçtiğim kul [we’avdi asher bacharti – tekil] sizsiniz. Öyle ki beni tanıyıp bana güvenesiniz, benim O olduğumu anlayasınız. Benden önce bir tanrı olmadı, benden sonra da olmayacak. (Yeşaya 43:10)

 

Ey halkım, dinle de konuşayım, Ey İsrail, sana [bakh – tekil] karşı tanıklık edeyim: Ben Tanrı’yım, senin Tanrın’ım! (Mezmurlar 50:7)

 

Sonra firavuna de ki, RAB şöyle diyor: İsrail benim ilk oğlumdur [beni vekhori – tekil]. Sana, bırak oğlum [eth-beniy – tekil] gitsin, bana tapsın, dedim. Ama sen onu salıvermeyi reddettin. Bu yüzden senin ilk oğlunu öldüreceğim.’ (Mısır’dan Çıkış 4:22-23)

 

 

Bu yazımızda, yalnızca Tanrı sözüne, Yahudi Kutsal Kitabı’na bağlı kalarak, Yeşaya 52:13 – 53:12 ayetlerinde sözü edilen kulun, “doğru kalan Yakup soyu, İsrail halkı” olduğunu kanıtladık.

 

Şu yazımızda ise, yine, yalnızca Tanrı sözüne, Yahudi Kutsal Kitabı’na bağlı kalarak, Yeşaya 52:13 – 53:2 ayetlerini açıkladık.

 

 

 

 

Tanrınız Aşem’in ardından yürüyün ve [yalnız] O’ndan çekinin, O’nun emirlerini gözetin ve O’nun Sözü’nü dinleyin, O’na ibadet edin ve O’na yapışın. (Yasa’nın Tekrarı 13:5)

Bunlar da hoşunuza gidebilir...

2 Yorumlar

  1. […] Önceki yazımızda, yalnızca Tanrı sözüne, Yahudi Kutsal Kitabı’na bağlı kalarak, Yeşaya 52:13 – 53:12 ayetlerinde sözü edilen kulun, “doğru kalan Yakup soyu, İsrail halkı” olduğunu kanıtlamıştık. […]

  2. […] İlk yazımızda, yalnızca Tanrı sözüne, Yahudi Kutsal Kitabı’na bağlı kalarak, Yeşaya 52:13 – 53:12 ayetlerinde sözü edilen kulun, “doğru kalan Yakup soyu, İsrail halkı” olduğunu kanıtlamıştık. İkinci yazımızda, yine, yalnızca Tanrı sözüne, Yahudi Kutsal Kitabı’na bağlı kalarak, Yeşaya 52:13 – 53:2 ayetlerini açıklayacağız. […]

Bir cevap yazın

E-posta hesabınız yayımlanmayacak. Gerekli alanlar * ile işaretlenmişlerdir